Казка пра моркву

Жылі-былі на агародзе гародніна: памідорка, цыбулька, морквачка, перчык, баклажанчык, агурочак, фасолінка. Дружна жылі, дапамагалі адзін аднаму ва ўсім.

Рана раніцай уставалі і прымаліся за працу. Памідорчык з перчыкам ваду насілі, градкі палолі. Баклажан з агурком зямлю рыхлілі, а цыбулька з фасолінкай з пустазеллем змагаліся. Самай прыгожай на агародзе была морквачка. Усе на яе наглядзецца не маглі. Ідуць раніцай памідорчык з перчыкам: “На табе, морква, вадзіцы”. А хтосьці пустазелле выдзірае. І заганарылася морквачка, перастала на агародзе працаваць.

- Буду я свае ручкі пэцкаць ды спіну гнуць, авось хто-небудзь за мяне ўсё зробіць, – сказала морква. Устане, бывала, морква каля сцежкі, рукі ў бокі ды смяецца над усімі.

- Памідорчык, глядзі як надзьмуўся, пачырванеў, вось-вось лопне! Ха-ха-ха! Цыбулька-плакса! Ха-ха-ха! - дражнілася морква.

І пакрыўдзілася на яе гародніна. Перасталі паліваць яе градкі, рыхліць зямлю, выдзіраць пустазелле. І праз кароткі час прыгажосць морквы стала знікаць. Каса пачала вянуць, шчочкі пацямнелі. Задумалася тады морква. А на наступны дзень, толькі сонейка ўстала, пабегла яна па ваду, паліла сваю градку, пустазелле павыдзірала і суседзям пустазелле прыбрала. Ва ўсіх прабачэння папрасіла. І паабяцала, што больш ленавацца не будзе.

 

Казка пра агурок

Хрусцік-падарожнік

Жыў-быў на агародзе агурок Хрусцік. Ён быў вельмі цікаўным хлопчыкам. Хрусціка цікавіла ўсё навокал. Чаму сонейка свеціць толькі днём? Куды бягуць аблокі? Мама Хрусціка часта гублялася, калі чула падобныя пытанні.

Аднойчы Хрусцік вырашыў пакінуць зараснікі агурочнага бацвіння і адправіцца падарожнічаць. Яму так хацелася даведацца, што ж адбываецца ў далечыні ад яго дома.

Калі сонейка стала прыпякаць і мама заснула ў цені пад лісцікам, Хрусцік адправіўся ў падарожжа.

Першым яму сустрэўся на шляху памідор, вялікі і чырвоны.

- Ты хто? - спытаўся ў яго Хрусцік.

- Я чырвоны памідор, люблю грэцца на сонейке. Хочаш паспрабаваць?

- Давай лепш з табой сябраваць! Мяне клічуць Хрусцік, я жыву вунь на той градцы.

- Давай, прыходзь часцей у госці! - адказаў памідор.

І Хрусцік пакрочыў далей. На шляху яму сустрэлася морква.

- Ты хто? - спытаўся ў яго Хрусцік.

- Я морква, рыжы хвосцік.

Прыходзь часцей у госці.

Калі будзеш есці моркву і піць сок, будзеш здаравым!

- Давай з табой сябраваць! Мяне клічуць Хрусцік, я жыву вунь на той градцы.

- Давай, у мяне шмат сяброў! - адказала морква.

Тут Хрусцік заўважыў, што сонейка стала хавацца за гарызонт. Значыць, хутка наступіць ноч, і мама будзе хвалявацца.

- Да пабачэння, я заўтра абавязкова прыйду ў госці. А цяпер мне трэба дадому! - сказаў Хрусцік і покрочыў да сваёй градкі.

Казка пра гарбуз

Казка «Гарбуз хлебосольны»

У сонечным царстве жылі-былі па суседстве дзве сям'і. Адна больш багатая, другая бяднейшая. І ў той, і ў другой любілі вырошчваць гарбуз.

Гарбуз нярэдка быў галоўнай стравай на сталах суседзяў. Яны рыхтавалі з гарбуза супы і кашу, запяканкі і пюрэ, нектары і выпечку.

І вось аднойчы здарылася такая гісторыя. Наступіла восень, і ўсе жыхары сонечнага царства сталі рабіць нарыхтоўкі на зіму. А ў чым нарыхтоўкі-то рабіць? У той сям'і, што багацей, ёсць кадкі і кадушкі, чаны, вушаты і бочкі. А ў беднай сям'і ніякай тары няма. У чым, напрыклад, агуркі саліць?

І тут гарбуз ім раіць:

- А мяне даўней як посуд выкарыстоўвалі. Я выдатная тара для засолкі агуркоў.

Ідэю гарбуза гаспадары падтрымалі. Мякаць гарбуза акуратна выразалі, зрабіўшы невялікую адтуліну зверху, прыгатавалі гэтую мякаць і з'елі. А цвёрдую абалонку гарбуза выкарысталі як посуд. У ім і засалілі агуркі. Знатныя атрымаліся агурочкі. Гэтымі агурочкамі і суседзяў пачаставалі.

Вось як беднякі са становішча выйшлі.

Дзякуй табе, гарбуз хлебасольны!

 

Казка пра бульбу

«Прошкіна бульба»

Жыў-быў у вёсцы за лесам Прошка, гультай і весялун. Любіў ён пажартаваць ды пасмяяцца. Усё б добра, толькі вось да хатняй працы ў хлапчука не ляжала душа. Але як у маленькай вёсачцы пражыць без сваёй бульбы, без яек ды без сала? Вось і надумала матушка як-небудзь прывучыць сыночка да працы.

Па вясне сабраліся ў доме бульбу садзіць. Маці і кажа хлапчуку:

- Сынок! Я адабрала бульбу для пасадкі. Ты насып яе ў мяшок ды занясі на агарод. Там мы яе і пасадзім.

- Як гэта пасадзім? - здзівіўся Прошка. - Навошта гатовую бульбу ў зямлю садзіць?

- Ты занясі, а там паглядзім, што з ёй рабіць! - сказала матушка.

Добра. Раз маці кажа, значыць, ведае пра што. Узяў Прошка мяшок, насыпаў туды бульбу і на агарод панёс. Вось толькі мяшок апынуўся дзіравы. Не заўважыў Прошка дзірку ў мяшку, калі бульбу насыпаў. Пакуль нёс ён мяшок, адна самая вяртлявая бульбіна ў дзірачку выглянула ды і выпала на дарожку каля дома.

Ляжыць яна там, па баках глядзіць, на сонейка любуецца.

А курыца заўважыла яе, падышла, але дзяўбці не стала:

- Нядобрае ты месца выбрала. Ох, і небяспечна вось так ляжаць на дарожцы побач з хлявом! - сказала яна бульбе. - Свінка ўбачыць і з'есць цябе.

- Ай-я-яй! - спалохалася бульба. Ускочыла на ножкі і за вёску ў лес ўцякла.

А ў лесе так добра! Птушачкі спяваюць, матылі пырхаюць, конікі ў траве стракочуць, дрэвы і кусцікі зялёнымі галінкамі махаюць. Ідзе Бульба па лясной сцежцы, усё вакол разглядае, усміхаецца.

І тут насустрач ёй тупае матушка вожычыха, калючкі на спінцы распушыла, а на галоўку бліскучы белы банцік для прыгажосці прыкалола.

- Хто ты такая, адкуль ідзеш? - пытаецца яна.

- Бульба я! Неспадзявана выпала з Прошкінага мяшка праз дзірачку, таму і ўцякла з двара. Бо мяне Свінка магла з'есці! А тут у вас у лесе мяне ніхто не з'есць?

- Ну, раз ты ядомая, то могуць. Толькі я не ем бульбу. Я люблю лавіць мышэй. Іх у нас у лесе шмат. Вось яны і могуць цябе з'есці.

- Ай-я-яй! Як жа мне быць? - зусім разгубілася бульба, села на траўку і не ведае, куды ёй ісці, што рабіць.

- Не бойся! - пашкадавала яе добрая вожычыха. - Я цябе схаваю. Недалёка ад маёй хаткі ёсць свабодная норка. У ёй ніхто не жыве. Ты лезь у яе і сядзі, толькі ціха-ціха, каб цябе ніхто не знайшоў!

Адвяла вожычыха бульбу на палянку і ў норку схавала. А сама пайшла па сваіх справах.

Прайшоў час. Вожычыха так закруцілася з вяснова-летнімі клопатамі (бо за малымі-ежата ёй трэба было даглядаць!), што зусім забылася пра бульбу, тую, якую вясною ў норку пасадзіла. Так, так! Яна яе, сама таго не разумеючы, проста пасадзіла ў зямлю!

Бульбіна сядзела ціха-ціха, усе розныя думы думала. А дожджык зямлю паліваў і ёй сілы надаваў. Пабуйнела бульбіна і зямлю прабіла сваім расточкам. З зялёнага расточка галінка вырасла, на ёй кветачкі беленькія расцвілі.

- Прыйшла пара і табе стаць матуляй, - ласкава сказала Сонейка і падарыла бульбе дзетак.

Цяпер сядзіць яна ў зямлі не адна, а з цэлым сямействам маладзенькіх бульбін, сваіх дзетак, якія нарадзіліся і растуць побач з ёй.

Ну, а хто ж восенню, калі ўсе дзеткі стануць зусім дарослымі, знойдзе іх і выкапае з зямлі?

Можа быць, Прошка зойдзе ў лес па грыбы і ўбачыць куст бульбы? Бо ён, ужо сапраўды, навучыўся яе гадаваць.

- Ах, якія добрыя бульбіны ў лесе-то выраслі! - скажа Прошка. - Занясу-ка я дадому гэты лясны ўраджай і пакладу ў склеп. Такія дужыя бульбіны захаваюцца да наступнай вясны. А вясной я іх зноў пасаджу ў агародзе. Хай растуць і даюць новы ўраджай.

 

Казка пра памідор

Казка «Граф Тамат»

Аднойчы на градцы з'явіліся маленькія парасткі. Адзін з іх быў вышэй за іншых.

- Я самы галоўны ў агародзе, - сказаў парастак. – Я граф Тамат.

- Чаму гэта ты самы галоўны? - спытаў іншы парастак. Гэта быў хітрун агурок.

- Таму што я, калі вырасту, буду салідным, яркім, смачным. І яшчэ чырвоным. Чырвоны колер – гэта колер пераможцы, самы важны.

Але калі памідоры і агуркі апынуліся разам у адной талерцы, хітрун агурок сказаў графу Тамату:

- Вось бачыш, сябар, мы з табой разам, у адным салаце. Усе гародніна роўныя. Хтосьці чырвоны, хтосьці зялёны, хтосьці, як спадар перац, жоўты, але ўся гародніна па-свойму карысная і смачная.

 

 Казка пра кабачок

 Казка «Сіньёр Кабачок»

У агародным царстве жылі-былі гародніна, вострыя прыправы, ягады і садавіна. Дружна жылі. Вясёлы дожджык нікога не крыўдзіў, даваў вады ўсім ўволю. Гарэзны ветрык бегаў па садзе-гародзе бесперашкодна. Ён дарыў свежае дыханне і добры настрой усім раслінам аднолькава.

І трэба ж такому здарыцца, што ў высакародным сямействе гародніны, ягад і садавіны здарылася сварка. Першым выступіў Кроп. Спадару кропу не спадабалася, што ён займае ў агародзе мала месца, а сіньёр кабачок – ужо занадта шмат. Занадта вялікія і стромкія бакі ў сіньёра кабачка, занадта прывольна разлёгся ён на градцы.

- Чым я вінаваты? - абураўся кабачок. - Мяне такім стварыла спадарыня Прырода. Вось вы, спадар кроп, высокі, хударлявы і кучаравы. А я  таўсташчокі і буйны.

Тут за сіньёра кабачка заступіліся гарбуз, кавун і Дыня. А спадару кропу сваю падтрымку выказалі братцы лук і часнок.

Так бы і працягвалася гэтая спрэчка, калі б не выглянула сонейка.

- Гэй, сябры-расліны, канчайце сварку! Самае галоўнае ў жыцці – гэта само жыццё! Якая розніца, хто буйней, а хто драбней, – разважыла сонца. – Радуйцеся жыццю!

З маленькіх радасцяў можна назапасіць сапраўднае шчасце!